الشيخ الأميني ( مترجم : جمعي از مترجمين )
234
الغدير ( فارسي )
و از آثار ادبى ابى تمام است . الاختيارات من شعر الشعراء . الاختيار من شعر القبايل . اختيار المقطَّعات المختار من شعر المحدثين . نقائض جرير و الاخطل و الفحول كه گزينه هائى از قصائد جاهليت و اسلام است كه به « ابن هرمه » پايان مىپذيرد ، ابن نديم در ص 235 فهرست خود و ديگران اين آثار را از او ياد كردهاند . كسانى كه در گزارش زندگى ابى تمام كتاب نوشتهاند . اخبار و نوادر و خوش بزمىها و نكته سنجىها و آداب و اشعار بجا مانده از زمان زندگى « ابى تمام » را گروهى گرد آورى كردهاند كه از آن جملهاند : 1 - ابو الفضل احمد بن طاهر متوفي 280 . وى را كتابى است بنام ( سرقات - النحويين من ابى تمام ) 2 - ابو بكر محمد بن يحيى اصولى در گذشته بسال 336 كه كتاب ( اخبار ابى تمام ) از اوست و اين كتاب با فهرستش در 340 صفحه چاپ شده است . 3 - ابو القاسم حسن بن بشر آمدى بصرى متوقى 371 كه كتاب ( الموازنة بين ابى تمام و البحترى ) در 10 جزء دارد و ياقوت حموى در ص 59 ج 2 معجم الادباء در پيرامون اين موازنه گفتگوئى دارد . و نيز اين « آمدى » را ردّى است بر « ابن عمار » در خطائى كه بر « ابى تمام » گرفته است . 4 - فرزندان هاشم يعنى دو خالد يكى بنام ابو بكر محمّد و ديگرى بنام ابو عثمان سعيد متوفى بسال 371 كه آن دو كتاب ( اخبار ابى تمام و محاسن شعره ) دارند . 5 - ابو على احمد بن محمّد مرزوقى اصفهانى متوفى بسال 421 كه كتابى بنام ( الانتصار من ظلمة ابى تمام ) دارد و از انتقاداتى كه بر ابى تمام كردهاند ، دفاع نموده .